Türkiye'nin 2.5 katı kanser ortalamasıyla kamuoyunun, CHP ve AKP milletvekillerinin çabalarıyla da Meclis'in gündemine taşınan Dilovası'ndaki çevre sorunlarının çözümü için projeler belirmeye başladı.

Gebze'nin Dilovası beldesinde yaşanan çevre sorunlarını çözmek için geç de olsa kollar sıvandı. Sanayi kaynaklı çevre sorunlarının araştırılması için Meclis Araştırma Komisyonu'nun kurulması yıllardır ihmal edilen çözüm önerilerini raflardan indirdi. Dilovası'ndaki operasyon başarılı olursa bu benzer durumdaki birçok organize sanayi bölgesi için de örnek teşkil edebilir.

Dilovası'nı kurtarmak için belediye, valilik ve Dilovası Organize Sanayi Bölgesi (DOSB) birlikte ve ayrı ayrı çalışarak projeler üretiyor. DOSB Başkanı Mustafa Türker, bölge içindeki bütün tesislerin modernizasyonlarını tamamlamaya çalıştığını belirtiyor ve "2006 sonunda sanayi kaynaklı hava kirliliği kalmayacak" diyor. Bu hedefe ulaşmak için fabrikalar modernizasyonlarını tamamlayacak, filtre ve arıtma tesislerini kuracak. Sınırlı sayıda işletmeye ulaşan doğalgaz da yaygınlaştırılacak.

DOSB, evsel ve sanayi atıkları için de ayrı bir proje hazırlamış. Hazırlık aşamasında Avrupa Birliği'nden destek de alan  çalışmanın mart ayı başında teknik projesi tamamlanmış ve  tesisler için  3 ay içinde ihale açılacak. Meclis Araştırma Komisyonu kurulması için önerge veren milletvekillerinden Eyüp Ayar 8 milyon dolara tesisin kurulacağını ve finansmanının DOSB tarafından karşılanacağını söylüyor. Arıtma tesisine Çevre ve Orman Bakanlığı ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi de destek veriyor. Projenin ÇED raporu hazır ve 2007 sonunda bitmesi bekleniyor. DOSB ayrıca, bölgenin durumunu ortaya koyacak ve Kocaeli Üniversitesi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü (GYTE) ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından yürütülen kirlilik haritasının çıkarılmasına katkıda bulunacak. Bu çalışma Türkiye'de bir ilk olacak. Ağaçlandırma yapacak ve adeta organize sanayi bölgesinin içinde yer alan Fatih ve Yeni Yıldız mahallelerinin sorunlarının çözümüne katkıda bulunacak. Bu mahallelerin taşınıp taşınmamasına komisyon raporları doğrultusunda karar verilecek.

Dilderesi kirliliğin yüzde 25'ini taşıyor

İzmit Körfezi'ndeki kirliliğin yüzde 25'inden sorumlu tutulan Dilderesi sadece sanayi atıkları değil evsel atıkları da taşıyor. DSİ ve Büyükşehir Belediyesi, Dilderesi'ni ıslah ederek, dereyi kirleten Gebze'deki vahşi çöp depolama alanı yerine düzenli depolama alanı kuracak. Kurulacak entegre tesis, biriktirilen metan gazından elektrik üretecek ve sızıntı suları arıtılacak. Tesis, 2028 yılına kadar bölgenin ihtiyacını karşılayabilecek. Yine DSİ, Dilderesi'nde bu temmuz ve ağustos ayında makinalı temizlik yapacak, Çamaşırderesi de ıslah edilecek.

Su ve kanalizasyon ihaleleri yapılacak

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Dilovası’nda 50 kilometrelik su ve kanalizasyon şebekesi yapıyor. Gebze merkezinde yapılacak su ve kanalizasyon ihaleleri ise tamamlandı. Doğalgaz'ın sadece sanayi bölgesine değil, Dilovası'na da 2007'ye kadar ulaştırılması hedefleniyor.

Dilovası'nda halka açık sahil yok, tüm sahil 8 adet liman tarafından kapatılmış durumda. 2005 yılında 12 bin 500 gemi yanaşmış ve 12.5 milyon ton yükleme, 32.5 milyon ton boşaltma yapılmış. 

Limanlarda ağırlıklı olarak hurda, kömür ve kimyevi maddeler var. Yükleme-boşaltma sırasında gemilerden kaynaklanan kirlilik için daha etkin denetimler gündemde. Bir başka büyük proje  ise bölgedeki taş ocağı ve kömür depolarının taşınması. Benzeri tesislere yeni ruhsat verilmeyeceği gibi ruhsatlı işletmelerin de  ruhsatlarının yenilenmemesi gerektiği belirtiliyor. Ayrıca, çalışan taş ocakları da  kırma-eleme tesislerini kapalı alanlar içine  alması planlanıyor. Tüm bu projeler yılların ayıbını örtebilirse Türkiye'de benzer sorunları yaşayan birçok sanayi bölgesi için de örnek bir çalışma olacak.