KOORDİNELİ HAREKETTEN SENKRON HAREKETE DOĞRU -3- 

İsmet Türker CEDİMAĞAR

             Önceki iki bölümde gündelik hayatta yaşanan bir olayı koordinasyon kavramı ile birlikte incelemiş ve koordinasyon kavramı üzerindeki çalışmalardan bahsetmiştik. Bu bölümde koordinasyon kavramını masa üstüne yatıracağız.

Artık günümüzde koordinasyonun bir gereklilik olduğu inkar edilemez bir şekilde kişi ve kurumlar tarafından benimsenmiştir. Özellikle kamu sektöründe koordinasyonu sağlamak için bir çok kamu kurumunun organizasyon planında koordinator veya koordinasyon kurulları ihdas edildiği göze çarpmaktadır. Özel sektörde başarılı olmak isteyen bir çok işletmenin de teşkilat yapısında koordinasyonu sağlayacak kişi yahut kurulların organizasyon şemasında yerlerini aldığını görmekteyiz. Akılcı yönetim gereği etkinlik, verimlilik ve karlılığı hedefleyen organizasyonların yöneticileri  şirketlerin hayatiyetlerini muhafaza etmelerinde en önemli unsurlardan biri olarak  koordinasyon fonksiyonunu gördüklerini ifade etmekteler. 

 Özellikle gerek makro ve gerek micro düzeyde meydana gelen her krizde bir yönetimin koordinasyona olan ihtiyacı çöl ortasında susuz kalan yolcunun suya ihtiyacı kadar önemli hal alır. Nitekim Prof.Dr.Süleyman TÜRKEL Olağanüstü Durumlarda İşletmelerde Yönetim Sorunları başlıklı makalesinde kriz zamanlarında koordinasyonu sağlamak amacıyla bilgiye olan talebin yükseldiğini ve gerektiğinde sistemde değişikliğe gidilerek yönetimin koordinasyon ihtiyacı karşılanmaya çalışıldığını vurgulayarak işletme içinde meydana çıkan mücadelelerin bir süre erteleneceğini ve bu tip olumsuz oluşumlara işletmelerde müsaade edilemeyeceğini öne sürmektedir.   

            Değerli hocamız Prof.Dr. Erol Eren Yönetim ve Organizasyon kitabında “Koordinasyon departmanlar arasındaki işbirliğinin kalitesini ifade eder.” diyerek koordinasyonu başka bir açıdan ele almamızı sağlar. Ona göre eğer, bu kalite yüksek düzeyde ise bölümler arasındaki çatışma, anlaşmazlık ve amaca yönelme gibi sorunlar azalacak işbirliği düzeyi ve anlayışılılık artacak koordinas­yon o ölçüde gerçekleşmiş olacaktır. Şu halde, eğer bu kalite düşük düzeyde ise, kuruluşlarda sağ el, sol el ile uyumlu biçimde hareket etmeyecek ve amaçlara ulaş­mada büyük zorluklarla karşılaşılacaktır.”

Nitekim Eren hocamızın kitabındaki ifadesi ile “koordinasyonun sağlanması organizasyon yapısının fonksiyonel, coğrafi, za­man esası, ürün esası, müşteri esası, takım veya proje esası gibi her ne türde olursa olsun, her tip ve biçimde mutlaka zorunlu olan bir husustur.”

Metin Gürbüz’ün İşletme Yönetimi kitabında ise koordinasyon kavramının ilkeleri şöyle özetlenmiştir.

           1-Sorumlu Kişiler Arasında Doğrudan Görüşmelerle Koordinasyon Sağlanmalıdır.

           2-Planlar yapılırken ve politikalar kararlaştırılırken daha başlangıçta koordinasyon sağlanmalıdır.

           3-Bir sorun ile ilgili bütün etkenlerin karşılıklı olarak birbirleri üzerine olan etkileri dikkate alınarak koordinasyona gidilmelidir.

           4-Koordinasyon sürekli olmalıdır.

Koordinasyonun sağlanmasında olarak haberleşmenin etkin sağlanmasının en büyük ihtiyaç olduğuna dair görüşün  bir çok düşünür, bilim insanının ortak görüşü olduğunu söyleyebiliriz. Hiç kuşkusuz teşkilatların iç ve dış çevreleriyle olan münasebetlerinde bilgi alışverişinin doğru, hızlı ve güvenilir olması o teşkilatın hedeflerine ulaşmasında başarıyı sağlayabilir. Bilgi çağı dediğimiz çağın göbeğindeyiz. Eskiden yapışkan kağıtlara yazılı küçük bilgi notları artık bilgisayar ekranında bir grafik gösterimden ibaret kaldı. Ünlü bilgisayar firması Microsoft’un başarılı yöneticisi ve sahibi Bill Gates’in İstanbul’u ziyaretinde yaptığı bir konuşmayı aynen aktarıyorum. “Artık belgeler üzerinde, kağıt üzerinde çalışmak yerine artık çok daha digital bir yaklaşım benimsenmiş durumda, bilgisayarlar kullanılıyor, hatta yepyeni otomobillerin geliştirilmesi, yeni ürünlerinin geliştirilmesini de tamamen digital ortamda yapılıyor. Bazı planlarınızı farklı şirketlerle ortaklaşa digital ortamda geliştirebiliyorsunuz, farklı uzmanlıkları kullanabiliyorsunuz, her şeyin koordinasyon içinde olmasını sağlayabiliyorsunuz.”[1] Gerçi hala yapışkan bilgi kağıtlarını bilgisayar ekranlarının üzerine yapıştıran yahut bilgi notlarını klavyedeki tuş aralıklarına yerleştiren yöneticiler var. Ekranının etrafında onlarca küçük kağıtla görsel hafızasının dinamik olarak geliştiğini iddia edenlere de rastlıyoruz. Hele tipik teknoloji karşıtlığı, tipik muhafazakarlık iddialarında bulunan eski tip yöneticiler yok mu onlarınki Yeniçerilerin Yeni ordu düzenine geçişteki kazan kaldırmalarına pek benziyor doğrusu. Artık internet ve intranet gibi yoğun bilgi ağları sayesinde kıtalararası bilgi alışverişi yapan kurumlar doğdu.

      Önümüzdeki bölümde haberleşmenin koordinasyon üzerine olan etkilerini incelemeye devam edeceğiz.