DOÇ. ALİ ATA (Gebze Yüksek Tek. Ens. Nanoteknoloji Merkezi Sorumlusu)

Türkiye’deki şirketler nano devrimi anlamıyor

Nanoteknoloji araştırmalarından iki tür yaklaşım var. Birincisi yukarıdan aşağıya yaklaşım. Yani bir malzemeyi küçülterek nano boyuta getirmek. İkincisi ise aşağıdan yukarıya yaklaşım. Yani atomları bilinçli bir şekilde dizerek nano ölçekli bir malzeme geliştirmek. Biz birinci yaklaşımı uyguluyoruz. Zaten atomları dizerek nano malzeme geliştirmek dünyada da çok az uygulanabiliyor. Biz Gebze’de nanoteknoloji ile ilgili olarak enerji alanında araştırmalar yapıyoruz. Güneş enerjisini elektrik enerjisine çeviren filmler, güneş enerjisini ısı enerjisine çeviren kolektör sistemleri ve kaplamalar yapıyoruz. Bunların hepsi nano ölçekli kaplamalar. Bir de şu aralar çok popüler olan hidrojen enerjisinden elektrik elde etme amaçlı katalizör tabakaları üretiyoruz. Bizim işimiz bir ürün elde etmek değil. Araştırma yapıyoruz, sonra şirketler bunları ticari forma sokuyor. Ya da şirketler bize geliyor ve onların sponsorluğunda ve istekleri doğrultusunda araştırmalar yapıyoruz. Mesela hidrojen konusunda büyük bir konsorsiyum kuruldu. Ford Otosan, Aygaz, Birleşik Oto Sanayi gibi şirketler var. Fakat Türkiye’deki şirketler kesinlikle nanoteknoloji olayının ciddiyetini anlayabilmiş değiller. Bir elin 5 parmağını geçmeyecek kadar azdır buna para yatıran şirket sayısı. Örneğin, holding patronları bizi davet ediyor ve nanoteknoloji nedir anlat, diyorlar. Anlatıyoruz ama o tarafta bir kopukluk var. Aslında bir şeyler yapmak istiyorlar ama para yatırma riskini de alamıyorlar. Ne yazık ki Türkiye’de bu işi bilen bilimadamı da yok. Öyle şeyler yapılıyor ki, nano alanında şu anda Türkiye’de buna kıyısından köşesinden bulaşmış adam yok. Çok özel eğitimlerden geçmiş, uzun süre ultra vakum şartlarında çalışmış olmak gerekiyor. Özel temiz odalar gerekiyor. Bu odaların yıllık maliyetleri 80 bin doları buluyor. Hiçbir şirket böyle bir parayı ayırmaya yanaşmıyor.

ARAŞTIRMA YAPAN MERKEZLER

Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü

Bilkent Üniversitesi

ODTÜ

İTÜ

Gazi Üniversitesi